Abdestin sünnetleri

Sual: Abdestin sünnetleri nelerdir ve kaç tanedir?

Cevap: Abdestin sünnetleri onsekizdir. Bunlardan bir kısmı şunlardır;

1- Halâya girerken ve abdeste başlarken, Besmele çekmek. Tenha yer bulamayan, sıkışınca başkaları yanında örtünerek, abdest bozabilir.
2- Elleri, bilekleri ile beraber, üç kere yıkamak.
3- Ağzı, ayrı ayrı su ile, üç kere yıkamak. Buna (Mazmaza) denir.
4- Burnu, ayrı ayrı su ile, üç kere yıkamak. Buna (İstinşâk) denir.
5- Kaşların, sakalın, bıyığın altındaki görünmeyen deriyi ıslatmak sünnettir, farz değildir. Bunların üzerini yıkamak farzdır. Kıllar seyrek olup altlarındaki deri görünüyorsa, deriyi yıkamak, yani ıslatmak farz olur.
6- Yüzünü yıkarken, iki kaşın altını ıslatmak.
7- Sakalın sarkan kısmını mesh etmektir. Bunu yıkamak Hanefide farz değildir. Şafii’de çene altındaki deriyi yıkamak farzdır.
8- Sakalın, sarkan kısmının içine, sağ elin yaş parmaklarını, tarak gibi sokmak [tahlil etmek].
9- Dişleri, bir şey ile ovmak, temizlemek.
10- Başın her tarafını, bir kere mesh etmek.
11- İki kulağı, bir kere mesh etmek. Kulakla yanak arasını yıkamak farzdır.
12- Enseyi, üçer bitişik parmaklarla, bir kere mesh etmek.

Son üçünü birlikte yapmak için, iki el ıslatılıp, iki elde de, üç bitişik ince parmak birbirine yapıştırılıp, iç tarafları, başın önünde, saçların başlangıcına konmak üzere iki el başa konur. İki elin bu üç parmağının uçları, birbirine dokunmalıdır. Baş ve şehadet parmakları ve avuç içleri havada olup, başa dokunmaz. İki el, arkaya doğru çekilerek, üçer parmak, başı mesh eder. Eller, arkadaki saç kenarına gidince, üçer parmak, baştan ayrılıp, iki elin avuç içleri, kafanın yan tarafındaki saçlar üzerine yapıştırılıp, arkadan öne çekilerek, başın yan tarafları mesh edilir. Sonra şehadet parmakları kulakların iç tarafına ve baş parmakların iç yüzü, kulak arkasına konup, kulaklar yukarıdan aşağı mesh edilir. Sonra, diğer üç parmakların dış yüzleri enseye konup, ensenin ortasından, iki tarafına doğru çekilerek mesh edilir. Başı bu şekilde mesh etmek, Maliki mezhebinde farzdır. (Tam İlmihal s. 122)

13- El ve ayak parmaklarının arasını tahlil etmektir. Ayak parmaklarını tahlil için, sol elin küçük parmağı sağ ayağın küçük parmağından ve sonra, sol ayağın büyük parmağından başlayarak, ayak parmakları arasına, sıra ile, alt taraftan sokulur.

14- Yıkanacak yerleri, üç kere yıkamaktır. Her birinde, uzvun her yeri ıslanmalıdır. Üç kere su dökmek değil, üç kere tam yıkamak sünnettir. Üçten fazla yıkamak mekruhtur. Üçü sayarken şaşırırsa, üç yapar. Fazla oldu ise, mekruh olmaz.

15- Hanefide, yüzü yıkayacağı zaman, kalp ile niyet etmek sünnettir. Ağız ile de niyet etmek, kalp ile yapılmış olan niyeti tekrar etmek olur ki, bid’at olur. Ağız ile de niyet etmeğe sünnettir, müstehabtır veya bid’attir denildiği (İbni Âbidîn)de yazılıdır. Sünnettir veya bid’attir denilen bir şeyi yapmamak lâzım olduğu, (Berîka), (Hadîka)da ve (İbni Âbidîn)de bildirilmektedir. Bunun için, ağız ile de niyet etmemelidir. Her ibadet yapılırken niyet etmek farzdır ve sonra inşâallah demek câizdir. Yalnız yemin, tilâvet [Kur’ân-ı kerim okumak], zikir ve ezan için ve bir ibadetin parçası yapılırken, meselâ abdest ve gusül için ayrı ayrı niyet şart değildir.

16- Tertiptir. Yani, sıra ile iki eli, ağzı, burnu, yüzü, kolları, başı, kulakları, enseyi ve ayakları yıkamak ve mesh etmektir. Tertip Şafii’de farzdır.

17- Delk, yıkanan yerleri ovmaktır. Delk ve muvalat Malikide farzdır.

18- Muvalat, her uzvu, birbiri arkasından yıkayıp ara vermemektir. (Tam İlmihal s. 123)

www.dinimizislam.com

Osman Ünlü’nün Türkiye gazetesinde bugün yayımlanan makalesi için tıklayınız...